Istorija fotografije

Fotografije tokom Krimskog rata – 1855

Povod za Krimski rat koji je trajao od 1853 do 1856 bio je spor oko prava hrišćanskih manjina pod Otomanskom imperijom u Svetoj Zemlji. Tenzije između Rusije sa jedne i Francuske, Ujedinjenog kraljevstva i Otomanskog carstva sa druge strane, na kraju su prerasle u rat sa središtem na Balkanu i lukama Krimskog poluostrva u Crnom moru.

Krimski rat bio je jedan od prvih u kojem su korišćene, za to vreme, moderne tehnologije poput telegrafa, železnice i eksplozivnih granata. Takođe je to jedan od prvih ratova sa opsežnom dokumentacijom zasnovanom na brojnim izveštajima i ratnim fotografijama koje su korišćene u propagandne svrhe jer ovaj rat je postao simbol neuspeha i aljkavosti: taktičkih, logističkih i medicinskih. Dok je rat još trajao pojavila se i poema Lorda Tenisona pod nazivom “Juriš lake konjice” u kojoj je slavljena hrabrost vojnika koji bez pogovora slušaju naređenja iako su naređena bila potpuno pogrešna. Obe zaraćene strane imale su očajno snabdevanje vojske i brigu o vojnicima posebno ranjenicima jer je oko 250.000 ljudi izgubljeno samo zbog bolesti i zaraza. Takvi događaji su u Velikoj Britaniji doveli do potražnje za stručnjacima kakva je bila čuvena Florence Nightingale, koja je zbog pionirske upotrebe moderne medicinske nege i efikasnog tretmana ranjenih, stekla svetsku slavu.

 

crimeanwar-2

crimeanwar-3

crimeanwar-5

Britanska vlada angažovala je Rodžera Fentona, jednog od prvih ratnih fotografa u istoriji da otputuje na Krim.  Roger Fenton na Krim je stigao 8 marta 1855. godine  i ostao nešto više od 3 meseca. Osnovna ideja bila je da se Fentonove fotografije štampaju u časopisu Illustrated London News i da se na taj način smanji pritisak javnosti koja je bila protiv rata.

Fentonovi poslodavci takođe su želeli da britanskoj javnosti kreiraju utisak postojanosti i uspeha u vojnoj kampanji. To je razlog zašto Fenton nije snimao vojnike poginule od hladnoće ili kolere, ili one ranjene i osakaćene neprijateljskom artiljerijskom vatrom.


 


Velike i teške fotoaparate koji zahtevaju duge ekspozicije jer kao medij koriste staklene ploče, Fenton je zajedno sa asistentom Markusom Sparlingom transportovao posebnim zaprežnim “fotografskim kolima”. Fotografisali su sve: vojnike, radnike i generale, kao i uredno poslagane redove šatora koji su se protezali blizu linije fronta.


crimeanwar-1

Fentonova najpoznatija i ujedno najkontroverznija fotografija snimljena je 23. aprila 1855. Na njoj je prikazan put ka Sevastopolju koji prolazi dolinom prepunom topovskih kugli.  Fotografija je dobila naziv „Dolina senke smrti“, kao namerna evokacija teksta 23. Psalma. Malo je poznato to da je Fenton snimio još jednu fotografiju na kojoj nedostaju topovske kugle. Postoji više tumačenja koja fotografija je snimljena prva. Tokom 2007. režiser Erol Moris otišao je u Sevastopolj i pronašao čuvenu dolinu. On je ujedno pronašao i dokaze da je prvo nastala fotografija bez topovskih kugli, a potom ona na kojoj ih ima. Ostaje nejasno zašto su kugle pomerene a pored prvog mišljenja da je to uradio Fenton kako bi pojačao efekat moguće je da su to uradili vojnici kako bi ih sakupili radi ponovnog korišćenja.


crimeanwar-7

crimeanwar-8

crimeanwar-6